Waxaa qorey Xassan Cabdi Madar

Wuxu soo galay goor barqo ah xafiiskii shirkadda halkaas oo uu isku kala bixiyey kursi ballaadhan oo ka dambeeya miis qurxoon oo dhanka kale kaga xeeran yihiin kuraas faalal ah oo martida loogu talo galay

Inta uu sugayo kuwa soo socda ee maanta uu xilliyo kala duwan la kulmayo si uu ugala xaajoodo arrimo door ah, talo iyo tilmaan uga qaato, heshiis iyo hawlo adduunna ula galo waxa maskaxdiisu ku maqan tahay qolkiisii hurdada. Maanta rag buu ballan iyo hawl la gelayaa, qawl baa ka dhacaya, wuxuse ka walaacsan yahay sida qolkaasi u beddeli doono ga’aan kasta oo wax ku ool ah oo uu qaato, xilliyo badan qolka wuu u aayey talo lagu liibaanay buu ka helay, waqtiyo kalena sharaf dhac iyo ceeb buu kala hulleelay.

Muxuu qolkaasi kaga duwan yahay qolalka kale ee guriga, ma alaabta taal mise dadka gala?mise sida uu u yaal?

Kollay hadba cidda gasha ayuu ku xidhan yahay sida uu u yaal qolkani, haddii wiil soolane ahi galo muuqaalka gurigu waa mid is dhexyaal, waxa lagu gartaa dhar aad u uskagaystay oo meelahaas katabaanka ama sariirta si qaab daran u saaran, kabo irridda agteeda quban iyo shiraabbaaddo cidhibta ka daloola oo dhidib badani ka soo baxayo oo markaad soo gashaba sanka lagugu dhufanayo oo hindhiso indhuhu kula casaanayaan, laakiin wiilasha oo dhan maaha qaarkood waxay qolka ka dhigaan mid nidaamsan oo nadaafad leh;

Haddii isla qolkan ay galaan hablo waxa marka u horraysa ee aad soo gashaba isha ku dhufanaysaa sida ay sheegeen dadka cagta ku badiyaa shalmado iyo duruuc meelahaa ka lusha, walxaha la isku qurxiyo ee ciddiyaha, debnaha iyo qaybaha kale ee jidhka lagu dhabooqo ama la mariyo; xagga nadaafadda wuu habaysan yahay oo waxa ka soo kankamaya udug iyo caraf sanka lala sii raaco oo qofka booqashada u yimid sii jeclaanayo inuu ku sii nagaado.

Laakiin maxay qolalkani kaga duwan yihiin qolalka kale, maxaa dadka dhex deggani ku soo kordhinayaan nolosha dadka kale iyo dunida guud ahaan?

Kani waa qolka rasmiyan loogu yeedho qolka hurdada illayn qolalkaas inkastoo la seexdo lama yidhaa qolka hurdada balse waxa la yidhaa qoka wiilasha, qolka hablaha, qolka carruurta, qolka martida, qolka fadhiga, qolka cuntada.

Qolkan isaga waxa la yidhaa waa qolka hurdada, hadda dad uun baa seexdee ogow, waa dadka xambaarsan masuuliyadda guriga, hadda waa dad uun, mar waa aabbe iyo hooyo, mar waa oday iyo islaan, mar waa madaxweyne iyo marwadiis marna magacyo kale ayey qaadan karaan.

Qolka hurdadda, qolka lammaanaha qoyska hoggaamiyaa deggan yihiin inkastoo uu yahay qol qolalka u eg, dad dadka u egina galaan haddana wuu ka geddisan yahayn qolalka kale, waanu kaga saamayn badan yahay nolosha heer qoys ilaa heer caalami. Qolku mar wuxu noqon karaa cariish, sandaqad ama buul caws, marna wuxu noqon karaa daar ama qasri; jaad kastuu yahayba alaabta dhex taal waa mid isku ujeeddo fulinaysa, waa caw ama sariir, waa kartoon ama tawaleed, waa marmar ama shamac, waa faynuus ama laydh, waxa dhex oolli kara joogag, caagado, baco amase muraayado, shandado, iyo kabadho, weli sidaa ay tahay ee qaab dhismeedkiisu u kala duwan yahay haddana dadka gala saamayntooda mar walba way leeyihiin heer kastaba.

Waa qolkaas qolka dunida laga hago ee ka dhiga meel badhaadhe iyo nabad loogu noolaado ama colaad iyo qaxooti iyo hoog loogu balanbalo. Waa qolkaas qolka baddala ninka ragga ah ee marka xafiiskiisa lagu soo booqdo ay adag tahay sida lagu arko, askarta badani daba yaacayso ee ay dhegaha kaa cunayso ama qoriga dabadiisa kula dhacayso marka aad ku soo dhowaato ama ereyo aan loo bogin afkaaga ka soo baxaan waa haddiiba aad ka badbaado xabbada dhuunta qoriga lagu soo diyaariyey.

Nin kasta oo la ilaaliyo oo ciidan hubaysani daba cararo oo baabuur wax ma karaan ah iyo kaamarado lagu ilaaliyo wuxu qolkaas ku gala kabo la’aan, ilaalo la’aan…

waa qolkaas qolka beddela go’aammadii uu qaatay geesigaas nin karmeedka ah ee marka xafiiskiisa la joogo codkarka ah ee libaaxnimadu ka muuqato; qolkaas weeye qolka beddela ballamihii uu galo gebi-ismoodku marka uu xafiiska awoodda badan ee shirkadda fadhiyo ama kuuliga uu foormaanka u yahay hor taagan yahay.

Qolkaas shirar kuma galo oo waa qolkii hurdadda haddana wuxu ku gala shirka ugu waqtiga dheer, shir aan saacado go’an lahayn, aan waqtigiisa la dareemayn, intuu doono socon kara, aan la rumaysnayn inuu shir yahay, ajendihiisu aanu qornayn haddana awaamiirta ka soo baxdaa fulayso; shirkaas cidda keliya ee nin karmeedka ku wehelisaa waxay noqon kartaa cid aan la aqoon, aan muuqan, bulshadu garanayn, mararka qaarna aan xataa xaafadaha jaarku aqoon u lahayn, muuq ahaanna arag, waa cid ka mid ah cidaha magaalada dhex mushaaxaya, dukaamada iyo saribadaha ka adeeganaya, baabuurta dadweynaha ama kuwa gaarka ah saaran.

Shirarka qolkaas ka dhaca ayaa lagu beddelaa go’aammadii lagu soo qaatay xafiisyada, go’aammadii loo fadhiyey fulintooda ee loo bandhigay dad, dal iyo dunidaba; qolkaas baa lagu buriyaa heshiisyadii lala soo galay cid kasta oo saamayn lahayd;halkaas baa lagu masaxaa oo waxba kama jiraan laga dhigaa, aroortana weji aan kii la ogaa ahayn baa lala gole yimaad.

Qolkaas waxa laga soo bixiyaa awaamiir culus iyo go’aammo waaweyn. Go’aammadaasi waxay noqon karaan kuwo wanaagsan oo dad iyo duunyoba loo aayo, kuwo dunida wax tara oo diinta, nolosha, nabadda iyo dhaqaalahaba kaaba;kuwo loo aayo oo lagu intifaaco; dhinaca kale waxay noqon karaan kuwo lagu halaagmo oo dad iyo duunyoba baabi’ya, kuwo dunida dhinaca kale u roga oo lagu hanqaarmo; kuwo colaad, isnac iyo sas beera; kuwo gardarro iyo xadgudub keena, kuwo noolaha badda iyo ka berrigaba saameeya; kuwo Naabaal iyo Nukliyeer dunida ku halliga.

Waa qolkaas qolka ninka ragga ah nin rag ah ka dhiga, nacaska nin rag ah ka dhiga, nacaska sii nacaseeya, ninka ragga ahna nacas liita ka dhiga. Qolkaas sida looga nool yahay baa la jecel yahay in dunida looga noolaado.

Intuu xusuustii ka soo miiraabay si firka naxsan u yidhi:

Allahayow qolkaa

Qolka nooga yeel

Qol nagaadi iyo

Qabow iyo nimciyo

Talo qiimeliyo

Qiyam lagu heloo

aan qaxar lahayn

qumbulaa durriyo

Naabaal qarxiyo

Qalalaase iyo

hoog lagu qorshayn